روش نقاشی سُومی

نوشتهٔ هاکوهو هیرایامو

با مقدمهٔ خوزه پارامون

ترجمهٔ قاسم روبین

روش نقاشی سُومی هنری است برای نشان‌دادن جوهرهٔ طبیعت و ماهیت شیء عاری از حشو و زواید.

سومی در زبان ژاپنی به معنای نقاشی با مرکب است، شیوه‌ای از هنر نقاشی شرقی، با قرابت‌های بسیار به سیاه قلم. مختصهٔ سومی ایجاز و اختصار در استفاده از خط است، بدون پیش‌طرح، بدون نقش و شکل اضافی.

سومی از پانصد سال پیش در ژاپن از جانب کاهنان بودایی و پیروان طریقت ذن رواج پیدا کرد و خیلی زود قبول عام یافت. وسایل مورد نیاز برای این شیوهٔ نقاشی تکرنگ مثل نقش‌های سومی ساده و محدود است: مرکب سیاه و قلم مو، و البته کاغذ – هر نوع کاغذ، از کاغذمعمولی گرفته تا کاغذ برنج و مقوا و پارچه و چوب و غیره.

سومی اما تأمل و تمرکز هم می‌طلبد، پیوند عمیقش با فلسفهٔ ذن هم در واقع همین است. هدف کتاب حاضر اما نه تفسیر طریقت ذن بلکه تعلیم عملی نقاشی سومی است، همراه با توضیحاتی جامع در خصوص نحوهٔ استفاده از قلم مو و مرکب، انتخاب موضوع، ترکیب بندی عناصر تصویری، حرکت قلم مو و دست.

سرانجام اینکه با فراگیری این شیوهٔ نسبتاً سادهٔ نقاشی پیچیده‌ترین و بدیع‌ترین اشکال را می‌توان در طیف متنوعی از رنگ سیاه مرکب بر سطح کاغذ یا پارچه خلق کرد.