
سرگذشت موسیقی پاپ
دنیس استیونس
ترجمه و پژوهش: پرتو اشراق
کتاب حاضر هنوز هم بهترین اثر در باب هنر ـ آواز سکولار (غیرمذهبی) است؛ شامل اطلاعاتی است که برای آماتورها و حرفهایها مفید است. سرگذشت موسیقی پاپ در این کتاب بررسی میشود؛ شامل ۱۰۰۰ سال آواز که تا روزگار ما ادامه دارد.
پژوهندگان و دانشجویان و آموختگان موسیقی آماتور و کسانی که قصد دارند به دنیای حرفهای پا بگذارند با مطالعه این کتاب از پیدایش و توسعه هنر ـ آواز سکولار در جهان غرب آگاه میشوند.
آوازخوانها ـ بهعنوان یکی از عناصر مهم موسیقی پاپ سالهاست در یک مسیر محدود حرکت میکنند، و بهقدر کافی از چگونگی هنر خود اطلاع ندارند. ازاینرو این یک منبع ارزشمند است که نهتنها آوازخوانها و آهنگسازان، بلکه علاقهمندان را نیز با شگفتیهای جهان آواز آشنا میکند.
جوان امروز شاید اهمیت آواز را بهعنوان یکی از عناصر پرتوان زندگی بشری نداند و در مورد نقش فرهنگ جهانی موسیقی و نفوذ آن در زندگی مردم اطلاعی نداشته باشد. با توجه به این نیاز در فصول متفاوت، موسیقی آوازی سرزمینها و اقوام از قرونوسطا تا عصر حاضر بررسی شده است. لازم است یک بار دیگر تذکر بدهیم که تا امروز کتابی از این جامعتر به لحاظ موزیکولوژی، در کشورهای انگلیسیزبان منتشر نشده.
انتشارات ناهید امیدوار است با ارائه ترجمهای معتبر و بینقص، موفق شود علاقهمندان به موسیقی را در ادراک بهتر این هنر ــ از دیدگاه تاریخی ــ یاری کرده باشد.
سخت ساده و پیچیده
در همین ابتدا باید گفت کتاب «سرگذشت موسیقی پاپ» هیچ فایدهای برای خوانندههای موسیقی پاپ وطنی ندارد. نیازی به شرطبندی هم نیست که اکثر قریب به اتفاق آنها حتی یک کلمه هم از سرگذشت موسیقی پاپ نمیدانند. تریبون که دارند و فریاد هوادارانشان گوش فلک را کر کرده. پس آنها را چه به خواندن و پژوهش؟ کتاب را دنیس استیونس انگلیسی نوشته که از دانشگاه آکسفورد دکترای موسیقی و ادبیات نمایشی گرفته است. شاید بهترین معرفی را خود استیونس در مقدمه نوشته است: خوانندهای که مایل باشد در اصول، قواعد و شکلهای متفاوت و متعدد آواز- ترانه در اروپای قرون وسطی و اروپای رنسانس و مدرن و امریکای امروز دانشی بیندوزد میتواند در حد وسیعی از این کتاب بهره گیرد. او تکلیف خواننده را در همین ابتدا مشخص میکند. از آوازهای شرقی خبری نیست چون «اطاله کلام میشد». این کتاب در حالی که به رویکردهای نو میپردازد و متممهای جدید به فهرست نغمهسرایان میافزاید، اگر بتواند کمک کند موسیقیدانان و مورخان موسیقی را از تداوم بعضی انواع ترانه در هزار سال گذشته آگاه کند قسمتی از انتظارات نویسنده این کتاب را برآورده کرده است. نویسنده بیشتر به معرفی افراد و رویکرد آنها در ساختن شخصیت و جهان انواع موسیقی پاپ پرداخته اما پیش از آن در بخشی مهم از کتاب انواع سازهایی را که در شکلگیری موسیقی پاپ نقش داشتهاند معرفی کرده. مثلاً نوشته گیتار در اصل سازی ایرانی بوده که بعدها با تغییراتی، غربی شده است.
