آناتومی یک لحظه

نویسنده خاویر ثرکاس

ترجمۀ یوسف نوری‌زاده

از متن کتاب آناتومی یک لحظه :

سیاست‌مدار اصیل چیست؟ آیا سیاست‌مدار اصیل همان سیاست‌مدار بزرگ است، یا یک سیاست‌مدار استثنایی؟ آیا یک سیاسیت‌مدار استثنایی همان مرد استثنایی‌ست، یا مردی اخلاقاً عاری از خطا، یا صرفاً مردی شرافت‌مند؟ به احتمال زیاد که آدولفو سوارث مرد شرافت‌مندی بوده، اما نه مردی اخلاقاً عاری از خطا، یا حتی یک فرد استثنایی، یا دست‌کم نه از آن دسته از مردانی که معمولاً استثنایی‌اش می‌پندارند؛ هرچند، با توجه به همۀ جوانب، استوارترین و قاطع‌ترین سیاست‌مدار اسپانیایی قرن گذشته بود.

در این اثر غیرداستانی برجسته، ثرکاس شورمندانه اقدام به کودتای ۲۳ فوریه ۱۹۸۱ اسپانیا را بازآفرینی می‌کند، سرهنگ تِخِرو و گروهان نظامیان مسلحش به مجلس یورش می‌برند، و گروگان‌گیری می‌کنند. ثرکاس از فیلمی سی‌وهفت دقیقه‌ای بهره می‌برد تا تصویری رازآلود از جهان سیاست پس از فرانکو ترسیم کند. چهرۀ پیچیده و مرکزی این دوران، آدولفو سوارث، نخست‌وزیر راهبر اسپانیا به دموکراسی است که در برابر باران گلوله‌های کودتاچیان به فرمان نظامیان گردن نمی‌نهد. چنین که ثرکاس می‌نویسد تلاش اصلی او این بوده تا این رخداد را داستانی کند و آن را به نسخۀ تجربی شگفتی از سه تفنگدار بدل سازد …

ـ نیویورکر

سرگذشت زندان: روش مجازات در جامعه غرب

نویسندگان: نوروال موریس – دیوید ج. روتمن

ترجمه‌ی پرتو اشراق

تاریخ حبس مشحون از تغییرات فوق‌العاده و اساسی است. در قرن هیجدهم زندان تنها یکی از اجزای کوچک و نه ضروری دستگاه مجازات بود. از آن پس دستخوش دگرگونی‌های اداری و ظاهری بسیار شد. در دهۀ چهارم قرن نوزدهم (۱۸۳۰ به بعد) زندان‌ها بر اساس اصول و انتظام وقت اداره می‌شد، در اواخر قرن نوزده زندان‌های اختصاصی تأسیس شد، روند تکاملی در قرن بیستم نیز ادامه یافت و در یکصد سال گذشته دگرگونی وسیعی در شکل و نحوۀ اداره زندان‌ها پدید آمده است.

حال پرسش این است: چرا مورّخان چنین موضوعی را برای مطالعات خود انتخاب کرده‌اند؟

بخشی از پاسخ این پرسش در اشتیاق عمومی به تاریخ اجتماعی و تمایل مردم به شناخت تشکیلات جامعه، نه‌تنها در پیوند با برگزیدگان (رهبران سیاسی، اقتصادی و اخلاقی جامعه)، بلکه در رابطه با مردم عادی نظیر کارگران، زنان، جوانان، کودکان، و حتّا کسانی که دست سرنوشت آن‌ها را به بازداشتگاه، زندان، ندامتگاه و مراکز بازپروری کشانده، نهفته است.

مسأله دیگری که موّرخان را به تاریخ زندان علاقمند می‌کند، ارتباط نزدیکی که میان تاریخ اجتماعی و تاریخ سیاسی وجود دارد. شاید تاکنون بهتر از میشل فوکو، فیلسوف اخلاق آموز فرانسوی، ارزش‌های چنین گرایشی را به نمایش نگذاشته است. دور از دانش و طبیعت ذاتی مورّخ، فوکو از تاریخ به‌عنوان متنی که بحث قدرت و اقتدار تمدن غرب را مطرح می‌کند، نام می‌برد.

کتاب حاضر پژوهشی است که از جانب یکی از مهمّ‌ترین مراکز آکادمیک غرب تدوین گردیده و شامل فصول و مقالات متعدد است، و به تغییرات قضایی و کیفری در رابطه با زندان در جامعه غرب می‌پردازد. ۱۳ نفر از استادان رشته حقوق قضایی در دانشگاه آکسفورد مقالاتی ارایه داده‌اند که در قالب این کتاب می‌آید.

سرگذشت آهنگسازان بزرگ

هرولد شونبرگ

ترجمهٔ پرتو اشراق

این کتاب را من برای شنونده عامی، اما باهوش و علاقه‌مند به موسیقی نوشته‌ام. کوشیده‌ام که جمعیت موسیقی به لحاظ تاریخی، از کلاودیو مونته وردی تا امروز فراهم آید هیچ نابغه و موسیقی‌دان و آهنگساز بزرگی را ندیده‌ایم که از گذشتگان خود تأثیر نگرفته باشد.

کارل موک رهبر ارکستر اهل آلمان با طنز مخصوصی. این موضوع را بیان کرده، و بعد هم به آینده موسیقی؛ پس از تحویل قرن اشاره نموده. هم او یک‌بار مجبور شد با آهنگسازی کار کند که می‌گفتند یک‌دنده، تک‌رو، و لجباز است، حرف هیچ‌کس را قبول ندارد، یک فردگرای کامل.

رهبر ارکستر که تا آن تاریخ قطعه‌ای از آن دست نشنیده بود، و هیچ اشاره از گذشتگان در آن مشاهده نمی‌کرد، گفت: «آه آقاجان، این قطعه شما خیلی عجیب است، از جایی که من می‌آیم همه پدر و مادر دارند.»

سعی کرده‌ام به روحیات و منش آهنگسازان نیز به لحاظ شناخت رفتارشان اشاره‌ای کرده باشم. هنگامی‌که چاپ اول این کتاب منتشر می‌شد چنین مقصودی متداول نبود. امروز هم البته چندان معمول نیست.

بسیاری از پژوهندگان و علاقه‌مندان به موسیقی بر این عقیده‌اند که اثر بیش از صاحب اثر اهمیت دارد، می‌گویند یک قطعه بهتر از هر چیز می‌تواند مفهوم و معنای موسیقی را انتقال دهد …

از مقدمه کتاب

بررسی این کتاب در روزنامه شرق