راهنما

ر. ک. نارایان

ترجمهٔ مهدی غبرایی

 راهنما مانند تمام رمان‌های نارایان در شهر افسانه‌ای «مالگودی» می‌گذرد که وی ظرف پنجاه سال گذشته ذره‌ذره آن را ساخته و تکمیل کرده است، اما شیوهٔ «مالگودی» در حقیقت از رمان آقای سامپات (۱۹۴۹) بنیان گذاشته شد: آفرینش شهری کامل متعلق به قرن بیستم در جنوب هند که آدم‌های بسیار گوناگون و متنوعی در آن سرگرم امور دنیوی‌اند، اما هنوز هم، غالباً ناآگاهانه و قطعاً به طرزی طنزآمیز و درعین‌حال فاجعه‌بار و مضحک، تحت‌تأثیر ارزش‌های محافظه‌کارانهٔ باستانی اعتقادات هندو قرار دارند.

نارایان به انگلیسی روان و سلیس می‌نویسد و برخلاف بسیاری از طرفداران غرب در قبال هم‌وطنان اسیر خرافات خود نه تمکین می‌کند و نه خشمگین و آزرده می‌شود. وی با تعویق عمدی داوری و قضاوت دربارهٔ کردار آدمی، تعداد زیادی قصهٔ دل‌انگیز آفریده است که انسان در برابر آن سر تسلیم فرود می‌آورد. رمان راهنما جایزهٔ سال ۱۹۸۵ آکادمی ساهیتیا را نصیبش کرد و تنها در هند در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۵۸ تا، ۱۹۸۳ به ۲۳ چاپ رسید. در سال ۱۹۶۷ نیز دانشگاه لیدز به نارایان دکترای افتخاری داد.

اوژنی گرانده

اونوره دو بالزاک

ترجمهٔ عبدالله توکل

داستایفسکی هنگام ترجمهٔ اوژنی گرانده بود که به فکر نوشتن رمانی با همان حجم افتاد. وی در سپتامبر ۱۸۴۴ به برادرش میخائیل چنین نوشت: دارم رمانی به‌اندازهٔ اوژنی گرانده را به پایان می‌برم. اثر بکری است. فعلاً مشغول بازنویسی‌اش هستم … (از کارم راضی‌ام.) شاید چهارصد روبل بدهند. من تمام امیدم را به آن بسته‌ام.

از کتاب رؤیای آدم مضحک

تأثیر بالزاک بر داستایفسکی عمیق و دیرپا بود. بی‌اغراق می‌توان گفت که داستایفسکی بدون این تأثیرگیری شاید نمی‌توانست استعداد خلاقه‌اش را به مجرایی که ما می‌شناسیم هدایت کند.

مدیریت ارتباط در مراقبتهای بهداشتی
شش گام در مدیریت مؤثر

مارک دارلی

ترجمهٔ معصومه عصری

اگر بخواهیم کیفیت بالای خدمات را از جانب متخصصان دریافت کنیم و آن‌ها تا حد امکان از معلومات خود در جهت مداوای بیماران استفاده کنند، باید یک ارتباط دوطرفه بین بیمار و متخصصین برقرار شود. بسیار مهم و حیاتی است که هر دو طرف از گوش دادن و شنیدن که دو مهارت کاملاً جدا از یکدیگر هستند، استفاده نمایند. باور کنیم مهارت نوشتاری مؤثر یک امر ضروری و حیاتی است.

نگهداری ضعیف اطلاعات موضوعی است که سال‌ها موردتوجه اهالی علم نوشتاری قرار گرفته است. اطلاعات ثبت‌شده باید دقیق، واقعی، قانونمند و مختصر باشد و نیز باید به‌راحتی در دسترس قرار داشته باشند. در دنیای کنونی، اطلاعات به صورت‌های گوناگونی به‌سوی ما پرتاب می‌شوند و ما را بمباران می‌کنند.

رسانه‌های گروهی، روزنامه‌های مستقل و آزاد، تبلیغات، پست‌های الکترونیکی و اینترنت – ارتباط، ارتباط، ارتباط و … آیا به نظر شما این‌طور نیست؟ ما اکنون در دنیایی زندگی می‌کنیم که همه‌چیز آن به‌سرعت در حال تغییر است و در آن «خشنودی لحظه‌ای» تنها دستور روزانه می‌باشد. بنابراین فرصت‌هایی به وجود می‌آید که باید در این فرصت‌ها نادانسته‌ها را فراگرفت و آنچه را که ناکامی بوده است تکمیل و یا بیش‌ازحد مجاز به آن اضافه نماییم. امروزه مهم‌ترین و مؤثرترین عضو ارتباط، درک و شناخت است.

حافظ

نوشتهٔ بهاءالدین خرمشاهی

حافظ یکی از آثار پرشمار بهاءالدین خرمشاهی درزمینهٔ حافظ‌پژوهی است. همین اصطلاح «حافظ‌پژوهی» را او باب کرده است. استاد دکتر منوچهر مرتضوی، بنیان‌گذار حافظ‌شناسی نوین ایران، کتاب حاضر را در جنب آثار دیگر مؤلف ــ ازجمله حافظ‌نامه (چاپ هفدهم، ۱۳۸۵) و ذهن و زبان حافظ، اثری برجسته و متفاوت شمرده است.

در طبع ویراسته کتاب حاضر که چاپ چهارم آن است از زمانه و زمینهٔ فرهنگی حافظ، از سبک نوظهور او در غزل، و برای نخستین بار از اندیشه و سلوک سیاسی او سخن می‌رود. همچنین اندیشه‌های فلسفی و کلامی و اندیشه‌های دینی و اعتقادات حافظ (و این‌که آیا شیعه است؟) نیز اندیشهٔ عرفانی او و جایگاه و پایگاهش در عرفان اسلامی/ایرانی، و دو پیام با دستاورد بزرگ او ــ عشق و رندی ــ و سرانجام این موضوع که از حافظ چه می‌توان آموخت، مورد پژوهش قرار گرفته است.

فصل نهایی کتاب، به کتاب‌شناسی توصیفی، یعنی معرفی ارزیابانه و انتقادی بیش از ۱۱۰ کتاب حافظ پژوهانه اختصاص دارد. این کتاب در دست ترجمه به انگلیسی است.

یوما آنادا

مجموعه شعر از سیدعلی صالحی

از کتاب یوما آنادا:

زیر هشت

چرا بعضی‌ها
فرق میان کاه و کلمه را نمی‌فهمند
بعضی‌ها 
با دهانشان حرف می‌زنند
با دهانشان می‌بینند 
با دهانشان می‌شنوند
با دهانشان می‌بلعند
و با دهانشان بالا می‌آورند :
ور ... ور ... ور!
حراف و آسوده می‌آیند
حراف و بی‌خیال زندگی می‌کنند
حراف و باحوصله می‌میرند.
بی‌خیال داداش!
همهٔ ما مسافریم
فرصت فهمیدهٔ ما هم 
فقط همین چند دقیقه است .
یک‌عمر دنیا بر ما گریست
یک‌لحظه هم ما به دنیا بخندیم.
عجیب است 
تنها او که مخالف رودخانه شنا می‌کند
به دریا خواهد رسید!

طنز و تراژدی

بهاءالدین خرمشاهی

تز تازهٔ مؤلف این کتاب ضبط و پیوند بین طنز و تراژدی است. او در سه بخش از این کتاب، با نقل شعرها و حکایت‌های قدیم و جدید ارتباط نهانی و شگفت‌آور همی‌بستهٔ این دو را که نوعی از دو احساسی‌های انسانی است، نشان می‌دهد.

خرمشاهی از اشعار طنز خود فقط دو نمونه را که دارای این ویژگی است، آورده است. سایر مقالات این کتاب طنزهای منثور و داستانی اوست که بعضی از آن‌ها در نشریات گل‌آقا به طبع رسیده است. مؤلف خود را اهل شهود می‌داند، اما تاکنون عالماً و عامداً کشفی نداشته است، مگر همین پی‌بردن به رابطهٔ «جدلکتیک» بین این دو.

سینمای مستند: ژیگا ورتوف

ن.پ.ابراموف

ترجمهٔ قاسم روبین

سینمای جدید شوروی بلافاصله بعد از انقلاب ۱۹۱۷ عهده‌دار وظایفی شد که عمدتاً از جانب لنین تبیین شده بود: «تولید فیلم‌های جدید متکی به افکار کمونیستی و مبتنی بر واقعیت سرزمین شوراها درواقع با پرداختن به وقایع روز میسر است.» این نوع سینما، که بنا به گفتهٔ لنین «باید به رویدادهای زندگی روزمره بپردازد»، در اساس نوعی روزنامهٔ تصویری ـ هنری بود، با همان مشی و شیوهٔ روزنامه‌های معتبر روسیهٔ شوروی.

این تعاریف از سینما عمدتاً تأکیدی است بر مؤلفه‌های واقعی جهت ارتقای سینمای شوروی، یا به عبارتی اشاراتی است بر خصیصهٔ واقع‌گرایانهٔ هنر و نیز اصل ارتباط هنر با واقعیت ـ واقعیتی که هنرمند را بر آن می‌دارد تا ناظر دقیق زندگی باشد. در سال‌های حول ۱۹۲۰، با رواج فیلم‌های مربوط به وقایع روز نوع جدیدی از فیلم‌سازی مستند هم پدید آمد که عمدتاً به‌صورت یک نهاد هنری ـ ژورنالیستی به ثبت وقایع می‌پرداخت، در این شاخه از فیلم‌سازی ژیگا ورتوف برجسته‌تر از دیگران بود.

از مقدمه کتاب

داستان زندگی خالق شازده کوچولو

استیسی شیف

ترجمهٔ پرتو اشراق

آنتوان دو سنت اگزوپری از چهره‌های شگفت‌انگیزی است که چون شهابی در ادب قرن بیستم درخشید و در لایه‌های خیال فرورفت. فروشدنش در ابهام، میان ادب‌دوستان تعابیر متفاوتی برانگیخت. می‌گفتند روحش چیزی جز پرتوی جمال معنوی نبود که تا آن‌سوی مرزهای خیال پیش رفت و استعدادش را تا درجه‌ای به حساسیت نزدیک ساخت که زیان‌آور می‌نمود و او را به دامن بیماری آسمانی پرتاب کرد.

دیگران گفتند عشقش به رموز و سرچشمه‌های خیال آن‌قدر فوران داشت که از سویی به زیانش تمام شد و از سوی دیگر به شهرت انجامید؛ حرف‌هایی ازاین‌دست فراوان بود. اما چیزی که هرگز گفته نشد، رازورمزی بزرگ بود چون گنج پنهان، که چندی به جست‌وجویش رفتند، اما نیافتند.

زمینهٔ ادب برایش وسیله‌ای بود تا به قلب زندگی راه یابد و آن را بی‌واسطه و بی‌دریغ در آغوش کشد. «خیر» را کمتر از «جمال» نمی‌خواست و «تقوا» را نه‌تنها محض پاکی، بلکه به سبب زیبایی هم دوست می‌داشتت.

درعین‌حال که نمونهٔ والای خیرخواهی و تقوا بود هیچ خودپسندی و مفاخرتی از این باب نشان نمی‌داد. اگر در جهان کهن ــ که استعداد آدمی درنهایت آزادی تربیت و تکامل می‌یافت ــ می‌زیست، شاید چون دموستن در خطابه مشهور می‌شد یا همچو پریکلس به کمال دست می‌یافت و چون سقراط به رغبت داروی مرگ می‌نوشید؛ اما تقدیر زیان‌کار و تیره‌اش او را در حلقهٔ خطیره انداخت و کشتی‌اش در آب‌های تیره افتاد.

در ادب انگشت‌کش سخن‌سرایان بود، می‌خواست قصه را آن‌طور که می‌پسندد به پایان برد. شازده کوچولو مبین این خلوص بود. دربارهٔ این نهاد انسانی از این بیش چیزی نمی‌توان گفت؛ سراپا خلوص، سراپا کودکی، سراپا شوق و شور دریافتن انسان.

صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب

نوشتهٔ محمد خوانساری

از چاپ اول کتاب صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب بیش از پنجاه سال می‌گذرد و با وجود این زمان بالنسبه طولانی همچنان مورد استقبال و عنایت مدرسان زبان عربی و دانش آموزان و دانش جویان قرار دارد و پیوسته تجدید چاپ می‌شود. از چاپ پانزدهم به بعد (چاپ کتاب توسط انتشارات ناهید) کتاب با تجدیدنظر و با اضافات انتشار یافته است و مطالب بسیار مفیدی که قبلاً کمتر در کتاب‌های قدیم و جدید به آن پرداخته شده بود، به آن افزود شده است.

کژتابیهای ذهن و زبان
طنزی تازه

بهاءالدین خُرّمشاهی

«کژتابی» واژه‌ای است که مؤلف برای پدیده‌ای نویافته و اغلب طنزآمیز در زبان نهاده است. مراد از آن چیزی است بین «ایهام» و «ابهام». شباهتش با ایهام در این است که در ایهام جمله یا عبارتی دو معنا می‌دهد و جایگاه آن اغلب در شعر است، و جزو شگردها و آرایه‌های دل‌نشین معنوی است.

در میان شعرای بزرگ ادب فارسی سعدی و بیش از او حافظ استاد مسلّم درآوردن تعبیرات دو معنایی (ایهام) است. وقتی حافظ می‌گوید: مستی به چشم شاهد دلبند ما خوشست، این مصراع، خواسته ناخواسته دو معنا می‌دهد:
الف) مستی من یا عاشقان دیگر از نظر یار خوب است.
ب) هر مستی‌ای خوب نیست، بلکه مستی چشم یار من خوب است.

اما «ابهام» نارسایی و اختلال جمله در معنارسانی است. وقتی می‌گوییم: «پدر من به هرکس که بخواهد قرض‌الحسنه می‌دهد.» جمله کژتاب است. نوعی اختلال معنا دارد، و درعین‌حال دو معنا می‌دهد:
الف) پدر من به هرکس که خودش [، پدر من] دوست داشته باشد/ بپسندد قرض می‌دهد.
ب) پدر من به هر متقاضی قرض می‌دهد.

مثال دیگر: «پیر شود جوان» دو معنا دارد:
الف) آدم پیر تبدیل به جوان می‌شود
ب) آدم جوان تبدیل به پیر می‌شود.

یا در این مثال از سعدی: پسران وزیر ناقص عقل… آیا پسران ناقص عقل هستند، یا وزیر؟ یا این جمله: من شما را از برادرتان بیشتر دوست دارم. (خودتان به دو معنایش فکر کنید.)

دو دهه پیش مؤلف این کتاب، با پیش آمدن رویداد خوشایندی به صرافت این مسئله افتاد که در زبان و ادب قدیم و جدید جهان هم سابقه دارد. اما نامی ندارد. از آن به بعد با صید کژتابی‌ها، در هرچه می‌خوانده، می‌شنیده، آهسته و پیوسته، دسته‌ای از آن‌ها را بسته کرده و به‌صورت مقاله درآورده، که در نشریاتی چون کیهان فرهنگی (دورهٔ اول)، کیان، شرق، جام جم، در طی ۲۰ سال چاپ شده، سپس که به ۳۰ مقاله بالغ شده به خانهٔ بخت رفته است.

درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی

سعید حمیدیان

سخن گفتن از فردوسی اگرچه گاهی آسان گرفته می‌شود آسان نیست چون او شخصیتی پایاب و آسان‌یاب نیست. این خردمند ژرف‌نگر، این نماد و نمود فرهنگ آزادگی و ستم‌ستیزی، این وجدان بیدار قوم ایرانی و این پاسدار ارزش‌های انسانی در هر کیش و کسوت، برتر از حد هر وصفی است.

پروراندن مطلب، حتی در حول‌وحوش نظرگاه مشخص کتاب حاضر دست‌کم چندین کتاب هم چند این دفتر می‌طلبد. هم ازاین‌روست که اوراق حاضر در برابر آستان والای هنر و اندیشهٔ فردوسی چیزی جز سخنان پراکندهٔ آدمی تنک‌مایه، تنگ سینه و گنگ زبان نیست، آن‌که هیچ ندارد جز عشقی سوزان و سرکش و دیر ساله به سراینده، و تازه بیم دارد که در این نیز ناتمام باشد. اما این نیز ناگفته پیداست که عشقی که دستمایهٔ کار است اگر عنان به خرد بسپارد شخص آدم‌وار از کشیدن هر بار امانتی تن می‌زند.

به گمانم همان بهتر که همان دیوانهٔ پابرهنه‌ای باشی که بی‌گدار از آب می‌گذرد یا چون دیوانگان دل بدان خوش می‌دارد که گذشته است تا آن عاقلی باشی که فکرتش در جست‌وجوی پلی درخور وی را در برابر دهشت از رود خروشان وا می‌نهد و لاجرم از توفیقی که حتی پندارش خود موهبتی است بازمی‌ماند.

فرهنگ توصیفی روان‌شناسی

فرانک برونو

ترجمهٔ فرزانه طاهری و مهشید یاسایی

هدف از کتاب فرهنگ توصیفی روان‌شناسی گسترش گنجینهٔ واژگان روان‌شناسی خواننده است. این هدف در دوره‌ای که ازجمله «عصر روان‌شناسی» و «دوران تب کاربرد اصطلاحات روان‌شناسی» نام گرفته است، چندان نیازی به دفاع ندارد.

محبوبیت عام روان‌شناسی را همه‌جا می‌شود دید. نام کتاب‌های روان‌شناسی درزمینهٔ تمامی جنبه‌های مختلف هنر زیستن منظماً در سیاههٔ پرفروش‌ترین کتاب‌ها دیده می‌شود. در برنامه‌های تلویزیونی به‌کرات با نویسندگان این‌گونه کتاب‌ها مصاحبه می‌کنند. مجله‌ها و بخش‌های اصلی روزنامه‌های ما طالب مقالاتی هستند که رنگ و بویی از روان‌شناسی داشته باشند.

روان‌شناسی، اگر محبوب‌ترین درس در محیط‌های دانشگاهی نباشد، قطعاً یکی از محبوب‌ترین درس‌هاست. ما اصطلاحات روان‌شناسی را نه‌تنها برای تبیین رفتار دیگران، که برای تبیین رفتار خودمان برای خودمان به کار می‌بریم. برای مثال، گاهی با خود می‌گویید: «وقت حرف زدن با فلانی بیش‌ازحد حالت دفاعی داشتم. دیگر نباید این‌طور رفتار کنم و باید بیش از این‌ها جرأت به خرج دهم.»

شاید بدانید و شاید هم ندانید که اصطلاح دفاعی از روان‌شناسی فروید برگرفته‌شده است و اشاره به مفهوم مکانیسم‌های دفاعی خود است که فروید مطرح کرده است. و اصطلاح جرأت ورزی را هم به‌احتمال‌زیاد از آموزش جرأت ورزی گرفته‌اید که اخیراً باب شده است.